Opakowania odgrywają bardzo ważną rolę w branży spożywczej. Chronią produkty przed uszkodzeniem i zanieczyszczeniem, pomagają zachować ich świeżość, ułatwiają transport, a jednocześnie są jednym z najważniejszych elementów prezentacji produktu na sklepowej półce. Przez wiele lat przy ich projektowaniu liczyły się przede wszystkim trwałość, funkcjonalność i koszty produkcji. Obecnie coraz większe znaczenie mają również kwestie związane z ograniczeniem ilości odpadów oraz możliwością ponownego wykorzystania materiałów.

Zmiany te wynikają zarówno z nowych regulacji, jak i rosnących oczekiwań konsumentów. Producenci żywności poszukują rozwiązań, które pozwolą ograniczyć ilość wykorzystywanego tworzywa, zmniejszyć masę opakowania i ułatwić jego późniejszy recykling. Jednocześnie opakowanie nadal musi skutecznie zabezpieczać żywność i odpowiadać wymaganiom dotyczącym higieny, logistyki oraz ekspozycji produktu.

W kolejnych latach rozwój rynku opakowań dla sektora FMCG będzie więc opierał się na łączeniu ekologii z funkcjonalnością i nowymi technologiami. Coraz większą rolę mogą odgrywać materiały nadające się do recyklingu, konstrukcje wykorzystujące mniejszą ilość surowca, opakowania jednomateriałowe oraz rozwiązania projektowane zgodnie z zasadami gospodarki obiegu zamkniętego.

Spis treści

1. Dlaczego branża FMCG zmienia podejście do opakowań?
2. Mniej materiału, ta sama funkcjonalność
3. Materiały nadające się do recyklingu
4. Opakowania jednomateriałowe – dlaczego zyskują na znaczeniu?
5. Jak producenci opakowań odpowiadają na nowe potrzeby rynku?
6. Nowe technologie w pakowaniu żywności
7. Projektowanie opakowań z myślą o gospodarce obiegu zamkniętego
8. Jak mogą wyglądać opakowania spożywcze przyszłości?
9. FAQ – najczęściej zadawane pytania

Dlaczego branża FMCG zmienia podejście do opakowań?

Rynek produktów szybkozbywalnych charakteryzuje się ogromną skalą produkcji i dystrybucji. Każdego dnia do sprzedaży trafiają miliony produktów spożywczych wymagających odpowiedniego zabezpieczenia. Nawet niewielka zmiana konstrukcji pojedynczego opakowania może więc w skali całej produkcji przełożyć się na znaczące ograniczenie zużycia materiałów.

Jednocześnie firmy muszą pogodzić kwestie środowiskowe z wymaganiami dotyczącymi bezpieczeństwa żywności. Nie wystarczy zatem zastosować mniejszej ilości tworzywa. Opakowanie powinno nadal odpowiednio chronić produkt, umożliwiać jego transport oraz zapewniać wygodę użytkownikowi.

Do najważniejszych czynników wpływających na rozwój rynku należą:

• rosnące znaczenie możliwości recyklingu opakowań,
• ograniczanie ilości generowanych odpadów,
• zmiany regulacyjne dotyczące opakowań,
• oczekiwania konsumentów wobec producentów,
• dążenie do ograniczenia zużycia surowców,
• konieczność zachowania bezpieczeństwa i trwałości produktów spożywczych.

W rezultacie ekologiczne podejście coraz częściej rozpoczyna się już na etapie projektowania opakowania.

Mniej materiału, ta sama funkcjonalność

Jednym z istotnych kierunków rozwoju branży jest redukcja ilości materiału potrzebnego do wykonania opakowania. Celem nie jest jednak samo zmniejszenie jego masy, lecz znalezienie takiej konstrukcji, która przy mniejszym zużyciu surowca nadal będzie spełniała wszystkie wymagania użytkowe.

W przypadku produkcji na dużą skalę nawet niewielkie ograniczenie gramatury pojedynczego opakowania może przynieść zauważalne rezultaty. Mniejsza masa oznacza nie tylko niższe zużycie surowców, ale może również ułatwiać magazynowanie i transport.

Optymalizacja opakowań może obejmować między innymi:

• zmniejszenie grubości materiału,
• ograniczenie zbędnych elementów konstrukcyjnych,
• dopasowanie wielkości opakowania do produktu,
• projektowanie lżejszych, ale odpowiednio wytrzymałych konstrukcji,
• ograniczenie liczby wykorzystywanych komponentów.

Największym wyzwaniem pozostaje zachowanie równowagi między ograniczeniem materiału a bezpieczeństwem produktu. Zbyt delikatne opakowanie może bowiem prowadzić do uszkodzeń żywności i zwiększenia ilości odpadów.

Materiały nadające się do recyklingu

Możliwość ponownego przetworzenia materiału staje się jednym z podstawowych kryteriów branych pod uwagę podczas projektowania nowych opakowań. Dotyczy to również tacek, pojemników i innych rozwiązań wykorzystywanych do pakowania produktów spożywczych.

Samo oznaczenie materiału jako nadającego się do recyklingu nie rozwiązuje jednak wszystkich problemów. Istotne znaczenie ma konstrukcja całego opakowania, ponieważ połączenie wielu różnych materiałów może utrudniać ich późniejsze rozdzielenie i przetworzenie.

Dlatego przy projektowaniu coraz większą uwagę zwraca się na:

• możliwość łatwego sortowania opakowania,
• ograniczenie liczby różnych materiałów,
• właściwe oznakowanie surowców,
• możliwość wykorzystania materiału po przetworzeniu,
• projektowanie konstrukcji ułatwiających odzysk surowca.

Takie podejście sprawia, że już na etapie produkcji uwzględnia się to, co stanie się z opakowaniem po wykorzystaniu znajdującego się w nim produktu.

Opakowania jednomateriałowe – dlaczego zyskują na znaczeniu?

Jednym z kierunków rozwoju są rozwiązania wykonane przede wszystkim z jednego rodzaju materiału. Ich zaletą może być prostsze sortowanie oraz przygotowanie do dalszego przetwarzania w porównaniu z konstrukcjami składającymi się z wielu trwale połączonych ze sobą surowców.

Wprowadzenie takich rozwiązań wymaga jednak odpowiedniego dopasowania właściwości materiału do konkretnego rodzaju żywności. Opakowanie musi zapewniać właściwą sztywność, szczelność i odporność na warunki występujące podczas transportu oraz przechowywania.

Przy wyborze rozwiązania należy więc uwzględnić:

• rodzaj pakowanego produktu,
• wymagany okres przechowywania,
• warunki transportu,
• sposób ekspozycji produktu,
• możliwość zamknięcia lub zgrzewania,
• wymagania dotyczące recyklingu.

Dopiero połączenie tych elementów pozwala stworzyć opakowanie, które odpowiada zarówno wymaganiom producenta, jak i potrzebom całego łańcucha dystrybucji.

Jak producenci opakowań odpowiadają na nowe potrzeby rynku?

Transformacja rynku FMCG wymaga współpracy producentów żywności z dostawcami opakowań. Coraz częściej nie chodzi wyłącznie o zakup gotowej tacki czy pojemnika, ale o dopasowanie rozwiązania do charakterystyki produktu, sposobu pakowania oraz procesów logistycznych.

Przykładem firmy działającej w tym obszarze jest Floreco sp. z o.o. W przypadku producentów i dostawców opakowań dla sektora spożywczego szczególnego znaczenia nabiera dziś umiejętność łączenia funkcjonalności opakowania z ograniczaniem ilości wykorzystywanego materiału oraz dostosowywaniem konstrukcji do zmieniających się potrzeb rynku.

Współpraca przy projektowaniu opakowania może obejmować między innymi:

• dobór odpowiedniego rodzaju materiału,
• dopasowanie wymiarów do konkretnego produktu,
• optymalizację masy opakowania,
• analizę możliwości ograniczenia liczby komponentów,
• dostosowanie konstrukcji do procesu pakowania,
• uwzględnienie transportu i magazynowania,
• przygotowanie rozwiązania odpowiadającego wymaganiom danej branży.

Takie podejście pozwala traktować opakowanie jako część całego procesu produkcyjnego, a nie wyłącznie jako końcowy element zabezpieczający żywność.

Nowe technologie w pakowaniu żywności

Innowacje w branży opakowaniowej dotyczą nie tylko wykorzystywanych materiałów. Rozwijają się również technologie produkcji i projektowania, dzięki którym możliwe jest tworzenie lżejszych, bardziej precyzyjnie dopasowanych i funkcjonalnych konstrukcji.

Ważnym kierunkiem jest również automatyzacja. W dużych zakładach spożywczych opakowanie powinno być dostosowane do maszyn i linii produkcyjnych, ponieważ nawet niewielkie problemy z jego wymiarami lub sztywnością mogą wpływać na sprawność całego procesu.

Nowoczesne rozwiązania mogą obejmować:

• dokładniejsze projektowanie konstrukcji opakowań,
• automatyzację procesów pakowania,
• optymalizację zużycia materiałów,
• dostosowywanie opakowań do szybkich linii produkcyjnych,
• rozwój technologii zamykania i zabezpieczania produktów,
• rozwiązania umożliwiające lepszą identyfikację materiałów.

Technologia ma więc wspierać jednocześnie wydajność produkcji, bezpieczeństwo żywności oraz bardziej racjonalne wykorzystanie surowców.

Projektowanie opakowań z myślą o gospodarce obiegu zamkniętego

Tradycyjny model zakładał wyprodukowanie opakowania, wykorzystanie go przez konsumenta, a następnie potraktowanie jako odpadu. Gospodarka obiegu zamkniętego zakłada inne podejście – już podczas projektowania należy uwzględnić możliwość dalszego wykorzystania materiału.

W praktyce wymaga to spojrzenia na cały cykl życia opakowania: od pozyskania surowca i produkcji, przez transport oraz użytkowanie, aż po zbiórkę i potencjalne przetworzenie.

Projektowanie zgodne z takim podejściem może oznaczać:

• ograniczanie ilości wykorzystywanego materiału,
• stosowanie konstrukcji ułatwiających recykling,
• ograniczanie niepotrzebnych elementów,
• wykorzystywanie materiałów możliwych do ponownego przetworzenia,
• uwzględnianie sposobu segregacji już na etapie projektu.

Nie oznacza to jednak rezygnacji z podstawowej funkcji opakowania. Ochrona żywności nadal pozostaje priorytetem, ponieważ uszkodzenie lub przedwczesne zepsucie produktu również generuje odpady i dodatkowe zużycie zasobów.

Jak mogą wyglądać opakowania spożywcze przyszłości?

W kolejnych latach trudno oczekiwać jednego rozwiązania, które całkowicie zastąpi wszystkie obecnie wykorzystywane opakowania. Różne produkty spożywcze mają odmienne wymagania dotyczące temperatury, wilgotności, trwałości, transportu czy ekspozycji.

Bardziej prawdopodobny jest rozwój wielu technologii, których wspólnym elementem będzie dążenie do ograniczenia wpływu opakowania na środowisko bez pogorszenia jego właściwości użytkowych.

W przyszłości coraz większe znaczenie mogą mieć:

• lżejsze konstrukcje wykorzystujące mniej surowca,
• opakowania projektowane z myślą o recyklingu,
• rozwiązania jednomateriałowe,
• lepsze dopasowanie opakowania do wielkości produktu,
• automatyzacja produkcji i pakowania,
• ograniczenie zbędnych elementów,
• projektowanie uwzględniające cały cykl życia opakowania.

Dla branży FMCG oznacza to konieczność jednoczesnego uwzględniania kosztów, wymagań technologicznych, bezpieczeństwa produktu i kwestii środowiskowych. To właśnie umiejętne połączenie tych obszarów będzie jednym z najważniejszych wyzwań dla rynku opakowań w kolejnych latach.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Dlaczego ekologiczne opakowania zyskują na znaczeniu w branży FMCG?

Wpływają na to między innymi zmieniające się regulacje, rosnące znaczenie recyklingu oraz dążenie producentów do ograniczenia ilości wykorzystywanych materiałów i generowanych odpadów.

Czy mniejsza ilość materiału oznacza mniej trwałe opakowanie?

Nie musi tak być. Odpowiednio zaprojektowana konstrukcja może pozwolić ograniczyć ilość surowca przy jednoczesnym zachowaniu parametrów potrzebnych do zabezpieczenia konkretnego produktu.

Czym są opakowania jednomateriałowe?

Są to rozwiązania projektowane przede wszystkim z wykorzystaniem jednego rodzaju materiału. Takie podejście może ułatwiać późniejsze sortowanie i recykling w porównaniu z opakowaniami wykonanymi z wielu trwale połączonych materiałów.

Co jest najważniejsze przy wyborze opakowania do żywności?

Należy uwzględnić przede wszystkim rodzaj produktu, wymagania dotyczące jego ochrony, warunki przechowywania i transportu, sposób pakowania oraz właściwości materiału, z którego wykonane jest opakowanie.

Czy wszystkie opakowania spożywcze można zastąpić jednym ekologicznym rozwiązaniem?

Nie. Poszczególne grupy produktów mają różne wymagania, dlatego materiały i konstrukcje powinny być dobierane indywidualnie. Innych parametrów wymaga opakowanie produktu świeżego, a innych produktu o długim terminie przydatności.

W jakim kierunku będzie rozwijać się rynek opakowań dla FMCG?

Duże znaczenie będzie miało ograniczanie zużycia surowców, projektowanie pod kątem recyklingu, rozwój konstrukcji jednomateriałowych oraz optymalizacja opakowań pod kątem produkcji, transportu i całego cyklu ich życia.

Artykuł sponsorowany